Wednesday, May 24, 2017

ශ්‍රී ලාංකීය කිතුනු සභාව තුල විප්ලවවාදියා - තිස්ස බාලසුරිය පියතුමා

කිතුනු සභාව තුල විප්ලවාදියෙකු වශයෙන් නම් කල හැකි තිස්ස බාලසූරිය පියතුමා සමාජ සාධාරණත්වය යුක්තිය උදෙසා ක්‍රියා කරනා ලද එඩිතර පුරෝගාමියෙකු වශයෙන් හැඳින්විය හැක. මෙරට සමාජය දැඩි පීඩනයට පත් කල 71 කැරැල්ල, 80 වැඩ වර්ජනය, 83 කළු ජුලිය වැනි අඳුරු යුග වලදී වින්දිතයා වෙනුවෙන් එතුමන් සිදු කරනා ලද මැදිහත් වීම බොහෝ දෙනෙකු නොදන්නා නමුදු අතිශය ප්‍රසංශනීය වේ. එතුමන් විසින් මෙහෙයවන ලද කොළඹ ඩීන්ස් පාරේ සමාජීයිය සහ සාමයික කේන්ද්‍රය පීඩාවට පත් වූවන්ට, සමාජ වෙනසක්, ප්‍රගතියක්, අපේක්ෂා කරන්නවුන්ට කදිම වේදිකාවක් විය. 

ගරු තිස්ස බාලසූරිය පියතුමා වසර 1924 අගෝස්තු මස 29 දින විලියම් සහ වික්ටෝරියා යුවලට දාව අනුරාධපුර කහටගස්දිගිලිය ගමේ උපන්නේය. සිය මුලික අධ්‍යාපනය මීගමුව මාරිස්ටෙලා විදුහලෙන්දයාපනය සාන්ත පැට්‍රික් විදුහලෙන්ද ලබා ගත එතුමන් පසුව සිය ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලදුයේ කොළඹ සාන්ත ජෝසප් විදුහලෙනි.

ඉගනීමේ දක්ෂයකු වූ තිස්ස බාලසුරිය තරුණයා අනතුරුව ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළු විය. ඒ වනවිට ඔහු දාහත්වන වියේ පසුවිය. වයස විසි එකේදී ඔහු අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයකු ලෙසින් ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයෙන් පිටවුයේ ඛාන් රන් පදක්කමද දිනා ගනිමිණි. 1945ක් වූ එම වසරේදීම ඔහු පුජකයකු වීම සඳහා පුහුණුවට ඇතුලත් විය. 

පුජකවරය සඳහා පුහුණුවන සමයේ රෝමයේ ග්‍රෙගෝරියානු විශ්ව විද්‍යාලයෙන් දර්ශණවාදය සහ දේවධර්මය උගත් අතර අනතුරුව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුලත් වුයේ කෘෂි ආර්ථික විද්‍යා පශ්චාත් උපාධිය හැදෑරීම සඳහාය. 

ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව  විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදය තුල ධනවාදය ප්‍රවර්ධනය කරනා ආකාරය ගැන කලකිරීමට පත්වූ මෙම තරුණ පුජක සිසුවා ඉන් ඉවත්ව ප්‍රංශයේ කතෝලික විද්‍යාථනයේ (Institut Catholic) සහ පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යා පීඨයේ අධ්‍යාපනය ලදුයේය. 

මෙලෙසින් ලද උසස් අධ්‍යාපනය හේතුවෙන් වසර 1960 පමණ වන විට එතුමන් ඇරිටෝටලියානු දර්ශනවාදය (Aristotelian philosophy) සහ තෝමියානු දේවධර්මවාදය (Thomas theology) සදහටම අත්හල බව පසුකලෙක පවසා ඇත. එතුමන් විසින් සම්පාදිත කෘති සහ ලිපි ප්‍රමාණය දහසකට ආසන්නය.

තිස්ස බාලසුරිය පියතුමාගේ ජීවිතය ප්‍රධාන වශයෙන් ආයතන දෙකක් තුල ගත කළේය. ඉන් පළමුවැන්න වූ ඇක්වයිනස් විද්‍යාලයට 1953 වසරේදී ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් බැඳුන එතුමන් වසර  1953 දී එහි ප්‍රධාන පුජක තනතුරට (Rector) පත් විය   බාලසුරිය පියතුමන්ගේ පාලන කාලයේදී ඇක්වයිනස් ආයතනය විශාල දියුණුවක් ලදුයේය. ආයතනයේ විෂය ධාරාවට තාක්ෂණය ව්‍යාපාර අධ්‍යනය, නීතිය සහ කෘෂිකර්මාන්තය ඇතුලත් පාඨමාලා එක කෙරිණ. එතුමන්ගේ කාලයේදී ගාමිණි දිසානායක, වාසුදේව නානායක්කාර ලුෂන් රාජකරුණා වැනි පසු කලෙක ප්‍රසිද්ධියට පත් පුද්ගලයන් ඉගෙනුම ලදහ. 

වසර 1971දී එතුමන් ඇක්වයිනස් විද්‍යාලයෙන් ඉවත්ව සමාජයික සහ සාමයික කේන්ද්‍රය (Centre for Society and Religion) පිහිටවූහ.

නිර්භය සමාජ ක්‍රියාකාරිකයෙකු වූ එතුමන් 1971 අප්‍රේල් කැරැල්ලේදී තරුණ ඝාතනයට එරෙහිව නැගී සිටි අතර ඉන් අනතුරුව අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා තබා ගෙන සිටි තරුණයින් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය. එලෙසින්ම 1980 මහා වැඩවර්ජනයේදි වැඩ අත්හළ සේවකයින් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය. ජාතික සමගිය උදෙසා සහ ආගමික සමගිය වෙනුවෙන් එතුමන් මැදිහත් විය. 1983 කළු ජූලියේ වින්දිතයන් වූ දමිල ජාතිකයන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්ද එතුමන් නිර්භයව නැගී සිටියහ.  

කතෝලික සභාවේ මුලධර්ම වලට පටහැනි පසු කලෙක ඇදහිල්ලට එකතු වූ රුප වන්දනාව ගැන එතුමා දැඩි ලෙසින් විවේචනය කළේය. සභාවේ පුජක වරයකු ලෙසින් සිටිනා අතරදීම කතෝලික සභාව තුල තිබෙන්නාවූ වැරදි ඉගැන්වීම් ප්‍රශ්ණ කළේය. 

මෙම විවේචනයේ කුටප්‍රාප්තිය ලෙසින් එතුමන් විසින් සම්පාදිත "මරියා සහ මානව විමුක්තිය" (Mary And The Human Liberation) කෘතිය නම් කළ හැක. මේ කෘතිය තුල සිදු කරනා ලද ප්‍රශ්ණ කිරීම් වලට කතෝලික සභාව පිළිතුරු දුන්නේ දැඩි ප්‍රචණ්ඩත්වයක් මුදා හරිමින් බාලසුරිය පියතුමන්ව සභාවෙන් නෙරපා හරිමිනි. අතීතයේ මෙන්ම අදත් කතෝලික සභාව විද්‍යාත්මක, තර්කානුකූල ඉදිරිපත් කිරීම් නොඉවසන බව මෙන්ම කතෝලික සභාව වෙනස් වී නැති බව බාලසූරිය පියතුමන්ව කතෝලික සබාවෙන් නෙරපීම තුලින් ලොවට පෙන්නුම් කළේය.

කතෝලික සභාවේ මෙම තීරණය එතුමන් විසින් අභියෝගයට ලක් කළේය. එයට එරෙහිව එතුමන් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළ අතර සභාවේ තීරණය වැරදි බව ලොවට  කියා සිටියේය.

තිස්ස බාලසුරිය පියතුමන්ව කතෝලික සභාවෙන් නෙරපා හැරීමට එරෙහිව ලොව ඛෙහෝ දෙනා නැගී සිටියද අවසානයේ සභාවේ දුර්දාන්ත පිරිස් වෙතින්  එල්ලවූ බලපෑම් හමුවේ  වසර දෙකක් තුල ගෙනගිය සිය අරගලය නිම කළේය. 

තමාගේ හැදෑරීම් වලට අනුව නිවැරදි බවට තරයේ විශ්වාස කළ කරුණු වැරදි බවට  වතිකානුව ඉදිරියේ සිය  හෘද සාක්ෂියට විරුද්ධව එතුමන් පිළිගත්තේය. 

කෙසේ වුවද වතිකානුවට පාගා දැමිය නොහැකි පුජක පිරිසක් මෙන්ම ගිහි පිරිසක් ද එතුමන් මෙරට කතෝලික සභාව වෙත දායාද කළේය. සභාව තුල ඉදිරි පෙලේ ක්‍රියාකාරීවන්නේ ඉන් සුළු පිරිසක් වුවද  බහුතරයක් ගිහි පිරිස සභාවේ වැරදි ඉගැන්වීම් ඉවත ලමින් නිහඬව කිතු දහමේ මුලිකාංග තුල ජීවත් වෙති. 

මුලාශ්‍ර 
http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/14877
https://www.facebook.com/StJosephsChurchKanuwana/posts/524933800872420
http://peoplesforumsl.blogspot.com/2013/01/blog-post_25.html

ප්.ලි. 
මගේ අම්මා තිස්ස බාලසුරිය පියතුමන් ඇක්වයිනස් විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන පුජක ධුරය දරනා සමයේ එහි උසස් ගණිතය පිලිබඳ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලීය බාහිර උපාධි අපේක්ෂිකාවක වුවාය. අයුක්තිය අසාධාරණය පිළිකෙව් කිරීම මෙන්ම සමාජ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම පසුකලෙක ගුරුවරියක වූ ඇය තුලින් විද්‍යාමාන විය. සභාවේ වැරදි ඉගැන්වීම් ප්‍රසිද්දියේ විවේචනය නොකළද ඇයගේ ඇදහිල්ල ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ මුලිකාංග තුල විය. ඒ තිස්ස බාලසුරිය පියතුමන්ගේ මුලිකත්වයෙන් යුතු වූ ඇක්වයිනස් විද්‍යාලයේ ආභාෂය නිසා වන්නට පුළුවන.

Sunday, May 21, 2017

බ්ලොග් වසන්තය හෙළි කරනා සිංහල බ්ලොග් අවකාශයේ අභියෝග ජය ගැනීම

සිංහල මාධ්‍ය බ්ලොග් ප්‍රවර්ධනයට සුවිසල් මෙහෙවරක් කරනා ප්‍රධානතම සම්මාන උළෙල දෙක වන්නේ නෙලුම් යාය බ්ලොග් සම්මාන උළෙල සහ බ්ලොග් වසන්තයයි. එම සම්මාන උළෙල දෙක වසරින් වසර දියුනුවට පත් වීම සතුටට කරුණකි. මෙවර බ්ලොග් වසන්තය චන්ද විමසීම සාර්ථක ලෙසින් 2017 මැයි මස 21 දින මධ්‍යම රාත්‍රියෙන් අවසන් විය. බ්ලොග් වසන්තය චන්ද ප්‍රතිපල නිරීක්ෂණය කරනා විට සිංහල බ්ලොග් අවකාශය පවතිනුයේ සෑහීමකට පත්විය හැකි මට්ටමක නොවන බව පෙනී යයි 

චන්ද විමසීම අවසන් වන විට බ්ලොග් ලිපි 263 ක ප්‍රමාණයක් බ්ලොග් වසන්තය වෙත යොමු කර තිබිණ. එය විශාල ගණනකි. නමුත් බ්ලොග් වසන්තයහි  චන්ද ලබාදීම කෙරෙහි වන උනන්දුව ගැන නම් සතුටු විය නොහැකිය. වැඩිම චන්ද ප්‍රමාණය 230 කි. එක අයකුට චන්ද පහක් හිමි තත්වය තුල චන්දය භාවිතා කරනා ලද මුළු ප්‍රමාණය 500ක් වත් වෙතිදැයි සැකයකි. එය මෙරට අන්තර්ජාල පාඨකයන් ප්‍රමාණය සමග සසඳන කල නොගිනිය හැකි තරම් සුළු ප්‍රමාණයකි. 

කෙතරම් බ්ලොග් ලිපි ලියවුනද ඒවා පාඨකයා කරා ලඟා වන්නේද යන ගැටලුව මේ චන්ද විමසීම සමග මතුවෙයි. අපගේ අදහස නම් එම ලිපි පාඨකයා වෙත ගෙනයාමට පවත්නා ක්‍රමවේදය අතිශය දුර්වල බවය.  එයට හොඳ උදාහරණ යක් වන්නේ ජනේලය බ්ලොග් අඩවියයි. වසර 2016 දී ආරම්භ කරනා  ලද එම අඩවිය ආරම්භ කරනා ලද වසරේදී පමණක් ඉතා හරවත් ලිපි 134 ක ප්‍රමාණයක් පළකර ඇත. මේ ලිපිය ලියවෙන අද  විට 2017 වසර තුල පළකරනා ලද ලිපි ප්‍රමාණය 113කි. බ්ලොග් වසන්තය පැවති අප්‍රියල් සහ මැයි මාස දෙක තුල පළකරනා ලද ලිපි ප්‍රමාණය 31කි. නමුත් මේ ලිපි බ්ලොග් වසන්තය චන්ද විමසීම වෙත ඉදිරිපත් කර නැත. සිය බ්ලොග් අඩවියට මෙතරම් ලිපි ප්‍රමාණයක් ලියුවද අඩවිය පවත්වාගන යන රෝශීන් ප්‍රනාන්දු සොයුරා අවම වශයෙන් මේ තරඟය ගැන නොදන්නේනම් වසර ගණනක් බ්ලොග් කරණයේ යෙදී සිටි අප විසින් කර ඇත්තේ කුමක්ද? එය ස්වයං වින්දනයක් පමණද? මන්ද යත් බ්ලොග් වසන්තය යනු නෙලුම් යායටත් වඩා බ්ලොග් කරුවන් අතර කතා බහට ලක්වූ උළෙලක් බැවිනි.


තවත් එවන් බ්ලොග් අඩවියක් ලෙසින් රසුදැල් නම් කල හැක. එයද ආරම්භ කර ඇත්තේ 2016 වසරේ වන අතර අධ්‍යාපනික වශයෙන් වැදගත් සහ හරවත් තොරතුරු බොහොමයක් ඉතාමත් ආකර්ශනීය බසකින් ඉදිරිපත් කර ඇත. එයද චන්දය විමසීම සඳහා ඉදිරිපත්වූ බව නිරීක්ෂණය නොවිණ.

බ්ලොග් ලේඛකයා අඩවියක් පවත්වාගෙන යන්නේ අන් අයට දැනුම ලබා දීමේ චේතනාවෙනි. ඔවුහු කිසිදු ආර්ථික ප්‍රතිලාභයක් ඉන් බලාපොරොත්තු නොවෙති. ලැබෙනා එකම ප්‍රතිලාභය පේජ් විවුස් සහ කොමෙන්ට් තුලින් ලැබෙනා ආත්ම තෘප්තිය පමණි. එකම වූ ප්‍රතිලාභය නොලැබෙන්නේ නම් ඔවුහු බ්ලොග් කරණයෙන් ඈත්ව යනු ඇත. 

මේ ගැටලුව නිරාකරණය කර ගැනීම සඳහා අප සැම එක්ව බ්ලොග් ප්‍රවර්ධන වැඩ සටහනක් ක්‍රියාත්මක කළ යුතු වෙයි. එය අපහසු කාරනාවක් නොවෙයි. මන්දයත් අපගේ රඟමඩල සයිබර් අවකාශය බැවිණි. 

බ්ලොග් පාඨකයන් අඩුවීම කෙරෙහි බලපාන තවත් ප්‍රධාන කරුනක් වනුයේ  සිංහල බ්ලොග්කරණය ඉතාමත් අවම මාතෘකා කිහිපයකට සීමා වීමය . බොහෝ ජනප්‍රිය විෂය පථයන් සිංහල බ්ලොග්කරණයට ආගන්තුකය. උදාහරණයක් ලෙස කිවහොත් කෑම බීම සම්බන්ධව ලියවෙන ෆේස් බුක් ගෘප් ගණනාවක් ඇත. ඒවාට විශාල ආකර්ෂණයක් ඇති අතර බොහෝ ලිපි ලියවෙයි. සුරතල් මසුන් ඇතිකිරීම වැනි නිසි දැනුමක් අවශ්‍ය විනෝදාංශ වෙනුවන් ලියවෙන විද්‍යාත්මක ලිපි ෆේස් බුක් හි ටික දිනකින් වැළලී යාම අපරාධයකි. එවන් ලිපි බ්ලොග් අඩවියක ගබඩා කර තබා ගැනීමේ වැදගත් කම ෆේස් බුක් ලේඛකයනට පහදා දිය යුතුය. විලාසිතා සහ ඇඳුම් පැළඳුම් ගැන බ්ලොග් ලියවන්නේ නම් ඒවාද බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වනු ඇත. අප කලයුත්තේ ෆේස් බුක් හි සිටිනා ලේඛකයන් බ්ලොග් වෙත කැඳවාගෙන ඒමය. එසේ කළහොත් ඔවුන් සමග විශාල පාඨකයන් පිරිසක්ද බ්ලොග් වෙත පැමිණෙනු ඇත. 

ෆේස් බුක් ගෘප් හි සිතිනා පිරිස දෙස බලනා විට පෙනීයන කාරනාව වන්නේ සිංහල බසින් කියවන අන්තර්ජාල පාඨකයන් ලක්ෂ ගණනාවක් සිටින බවකි. නමුත් බ්ලොග් සඳහා ඉන් සියයෙන් එකක්වත් පාඨකයන් සිටින්නේද යන්න ප්‍රශ්නයකි. මේ නිසා ජාතික මට්ටමේ බ්ලොග් ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් සැලසුමකට අනුව විධිමත්ව ආරම්භ කල යුතුය. ඒ සඳහා බ්ලොග් කරුවන්, සින්ඩි පවත්වාගෙන යන පිරිස්, කොමෙන්ට් කරුවන්, සම්මාන උළෙල සංවිධායකයන් සහ ෆේස්බුක් ක්‍රියා කාරීන්  එකතුවී වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ හැක.

ජනේලය : https://janeelaya.blogspot.com
රසුදැල්  :https://rasudal.blogspot.com

Friday, May 19, 2017

යුධ ජයග්‍රාහකයෝ

යුද්ධයේ නිමාව සිදුවූ කැලැන්ඩර් දිනයේදී ඒ සම්බන්ධව සැමරුම් ඉතාම අවම මට්ටමින් සිදුවීම ඉතා හොඳ ප්‍රවනතාවක් ලෙසින් කිව හැකිය. කාගේ උවමනාවට යුද්ධය කෙරුනද අද වනවිට ඉන් විඳවන්නේ දෙපාර්ශවයේම වින්දිතයන් සහ ඔවුන්ගේ සමීපතමයන් පමණි. යුද්ධය අවුළුවන ලද පිරිස් සහ ඉන් මහා පරිමාණයෙන් ආර්ථික, දේශපාලන සහ සමාජීය ප්‍රතිලාභ ලද පිරිස අදටත් යෙහෙන් වැජඹෙති. ඔවුන් යුද්ධයේ සැබෑ ජයග්‍රාහකයෝ වෙති. සිය පරමාදර්ශය  වෙනුවෙන් සටන් බිමේ අරගල කළ දෙපාර්ශවයේම පිරිස් පරාජිතයෝ වෙති. මේ ගැන දිගට ලිවීමට කරුණු ඇතත් තුවාල පෑරීම නොකරමි. 

නමුත් සැබෑ සතුරා තවම යෙහෙන් වැජඹෙන බව කිව යුතුය.

විනාශ කලේ සැබෑ සතුරා නොව සැබෑ සතුරා විසින් තනනා ලද රූකඩයක් පමණි.

Thursday, May 18, 2017

ප්‍රථම කුරුස යුද්ධය

කුරුස යුද්ධ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ යෙරුසලම මුස්ලිම් වරුන්ගෙන් මුදාගෙන යුරෝපීයන් අතට ගැනීමට සිදුකරනා ලද යුද්ධ මාලාවකි. ක්‍රිස්තියානි, මුස්ලිම් සහ ජුදා යන ආගම් තුනෙහිම බැතිමතුන් ජෙරුසලම තමන්ගේ පුජා භූමියක් වශයෙන්  සලකති. සියවස් ගනනාවක් තිස්සේ යුරෝපීය ක්‍රිස්තු භක්තිකයන් විසින් වන්දනාව සඳහා පැමිණි ජෙරුසලම, එකොලොස් වන සියවසේදී තුර්කි ජාතිකයන්ගේ පාලනයට නතුවිය. මුස්ලිම් භක්තිකයන් වූ තුර්කීන් කිතුනු බැතිමතුනට වරින් වර පහර දීම නිසා දෙවන අර්බන් පාප් වරයා  (Pope Urban II) වසර 1095 දී තුර්කි වරුනට විරුද්ධව යුද්ධයක් කැඳවුයේය. මෙම යුද්ධය හැඳින්වුයේ ශුද්ධවූ යුද්ධයක් වශයෙණි. පළමු කුරුස යුද්ධය යුරෝපීන් විසින් ජයගනිමින් වසර 1099දී ජෙරුසලම අල්ලා ගැණීමට සමත් විය.

එකොලොස් වන සියවසේ අවසාන භාගයේදී බයිසැන්ටයින් අධිරාජ්‍යයාවූ  (Byzantine Emperor) පළමුවන ඇලෙක්සිස් (Alexis I) විසින් දෙවන අර්බන් පාප් වරයා වෙත රාජ දුතයන් පිටත්කර හරියේ තුර්කිවරුන්ගේ තර්ජනය මැඩ පැවැත්වීමට යුරෝපීය කුලී හමුදාවක් ලබා ගැනීමට අනුග්‍රහය ලබා ගැනීම සඳහාය.

වසර 1095 නොවැම්බරයේ දෙවන ආර්බන් පාප් වරයා විසින් ජෙරුසලම මුදා ගන්නා යුද්ධයට එකතු වන ලෙස බටහිර යුරෝපීය කිතුනුවන්ගෙන්  ඉල්ලා සිටියේය. මේ සඳහා ලැබුනේ ඉහල ප්‍රතිචාරයකි. යුධ හමුදාවේ පහල නිලධාරීන් මෙන්ම සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ද කුරුස යුද්ධයට එකතු විය.

මේ ආගමික යුද්ධයට එක්වුනු සැමට පල්ලියේ ලාංඡනය වන කුරුසිය පැළඳුවේය.

පළමු කුරුස යුද්ධය සඳහා හමුදාවන් හතරක් බටහිර යුරෝපයේ ප්‍රදේශ හතරකින් පිටත් විය.  මේ ප්‍රධාන හමුදා ඛණ්ඩ හතර කොන්ස්තන්තිනෝපලයට ලඟා වූ විට බයිසැන්ටයින් අධිරාජ්‍යයාවූ ඇලෙක්සිස් බලකර සිටියේ හමුදා නායකයින් විසින් තමාට කෙරෙහි පාක්ෂිකත්වය දිවුරා පොරොන්දු විය යුතු බවය. තවද තුර්කීන්ගෙන් මුදා ගන්නා ප්‍රදේශවල තම පාලනය තහවුරු කල යුතු බවය. නමුත් එක් හමුදා ඛණ්ඩයක නායකයා වූ බොහිමන්ඩ් (Bohemond of Taranto) විසින් එම දිවුරුම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. 1097 මැයි මාසයේදී කුරුස යුධ භටයන් සහ බයිසැන්ටයින් හමුදා විසින් සෙල්ජික් මුස්ලිම් වරුන්ගේ යටතේ පවතී ඇන්ටෝලියාවේ අග නගරයට ප්‍රහාර එල්ල කළහ. අනතුරුව එම වසරේ ජුනි මාසයේදී නගරය යටත් කර ගත්හ. මේ වන විට කුරුස යුධ නායකයින් සහ බයිසැන්ටයින් නායකයින් අතර සබඳ තාව බොහෝ සෙයින් පළුදු වී තිබුනද එම හමුදා දෙක එකතුව ඇන්ටියෝ නම් සිරියානු නගරය 1098 ජුනි වන විට යටත් කර ගත්හ. අනතුරුව කුරුස යුධ හමුදාව ජෙරුසලම බලා පිටත් වුහ.


1099 ජූලි 15 වන දින ගොඩ්ෆ්රොයි ඩි බුලියන් (Godefroy de Bouillon) නම් ප්‍රංශ ජාතික නයිට් වරයා විසින් මෙහෙයවන ලද හමුදා ඛණ්ඩයක් ජෙරුසලම යටත් කර ගත්හ. මුස්ලිම් සහ ජුදා ආගමිකයන් දෙපිරිස එක්ව ඔවුනට විරුද්ධව සටන් කල නමුත් අවසානයේ පරාජය ලදහ. නගරය යටත් කරගන්නා ලද ප්‍රංශ හමුදාව තුර්කීන් සමූල ඝාතනය කරනා ලද අතර නගරය රිසි සේ කොල්ල කෑහ. ජෙරුසලමේ බලය අල්ලා ගත් කුරුස යුධ නායකයන් විසින්, යෙරුසලම් රාජධානිය, ට්‍රිපොලි ජනපදය, එඩෙස්සා ජනපදය සහ ඇන්ටියොක් රාජ්‍යය  නමින් ප්‍රාන්ත හතරක් ඇති කළහ.

වසර 1144 දී ඉමාද් අල්-දින් සැන්ජි (Imad al-Din Zangi) යටතේ සංවිධානය වූ මුස්ලිම් වරුන් කුරුස යුද භටයන් විසින් යටත් කරගන්නා ලද ප්‍රථම නගරය වූ සඩෙස්සාව නැවත අත්පත් කරගන්නා ලදහ . මෙය කුරුසයුධ ඉතිහාසයේ මුස්ලිම් වරුන් ලද ප්‍රථම ජයග්‍රහණයයි. එම ප්‍රදේශය යටත් කර ගැනීම පාප් වරයාට දෙවන කුරුස යුද්ධය ඇරඹීමට නිමිත්තක් මතුකර දුන්නේය.

Tuesday, May 16, 2017

බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ ලංකාවේ අධ්‍යාපනය - ෆෙඩ්රික් නෝත් යුගය

ෆෙඩ්රික් නෝත් ආණ්ඩුකාරවරයා
ලංකා ඉතිහාසයේ ඉංග්‍රීසි පාලන යුගය ඇරඹෙන්නේ වසර 1796 පෙබරවාරි 15 දින එවකට ඕලන්ද ආණ්ඩුකාරයා වූ වැන් අන්ගේල්බෙක් විසින් කොළඹ කොටුව ඉංග්‍රීසින්ට  භාරදීමත් සමගය. මේ සමගම ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ  බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග ඉන්දියානු වෙළෙඳ සමාගමේ මදුරාසියේ පිහිටි " මදුරාසි ප්‍රසිඩන්සි"   මධ්‍යස්ථානයට අනුබද්ධ යුධ ආණ්ඩුකාරවරුන්  මගින් පාලනය කිරීම ඇරඹිණ. වසර 1798 ඔක්තෝම්බර් 12 වන දින ඉංග්‍රීසි මහරජු විසින් ලංකාවේ ප්‍රථම සිවිල් ආණ්ඩුකාරයා ලෙස ෆෙඩ්රික් නෝත් පත් කළද තවමත් පරිපාලනය වෙළෙඳ සමාගම සතු විය. වෙළඳ සමාගම මුදල් රැස්කිරීමේ චේතනාවෙන් දැඩි ලෙස අයබදු පැනවීම නිසා කරල්ලක්ද ඇතිවිණ. මේ නිසා වසර  1801 මාර්තු 10 වන දින ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක් ලෙසින් නම් කිරීමත් සමග වෙළෙඳ සමාගමේ පාලනය අහවර වින.

ඉංග්‍රීසින්ට පෙර සිටි ලන්දේසින් විසින් මෙරට විධිමත් අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ඇතිකර තිබිණ. නමුත් මුදල් ඉපයීම ඒකායන අරමුණ කරගෙන සිටි පෙරදිග ඉන්දියානු වෙළෙඳ සමාගමේ නිලධාරීන් අධ්‍යාපනය නොසලකා හැරියහ. පාසල් පාලුවට ගොසින් රටෙහි පැවති අධ්‍යාපන ක්‍රමය සහමුලින්ම බිඳ වැටිණ. 

ෆෙඩ්රික් නෝත් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ මුල් යුගයේදී වෙළෙඳ සමාගමේ බලපෑම තිබු බැවින් අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් එතරම් අවධානයක් යොමු වුයේ නැත. නමුත් වෙළඳ සමාගමේ ග්‍රහණයෙන් මිදී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක් ලෙස නම් කළ පසුව එවකට බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති වලට අනුකුල ලෙස අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීමේ හැකියාව  ෆෙඩ්රික් නෝත් ආණ්ඩුකාරයාට ලැබිණ.

රට වැසියන් ක්‍රිස්තියානි ආගමට  හරවා ගැනීමට හොඳම මෙවලම වශයෙන් සැලකුණ නිදහස් අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීම සඳහා ලන්දේසින් විසින් පෙරදී ස්ථාපනය කර තිබූ "පැරිෂ් පාඨශාලා" ගොඩනැගිලි ප්‍රතිසංස්කරණය ෆෙඩ්රික් නෝත් ආණ්ඩුකාරයා විසින් ඒවා නැවත ආරම්භ කළේය. මේ කාලයේදී යුධ හමුදාවේ දේවගැතිවරයා වශයෙන් පත් වීම ලබා පැමිණි ජේම්ස් කෝඩිනර් පුජකවරයාව රජයේ පාසල් අධිපති වරයා ලෙසින්ද පත් කළේය. එවක් වනවිට සිරභාරයේ සිටි ලන්දේසි පුජකයන් ද නිදහස් කර ඔවුන්වද අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා එකතු කර ගන්නා ලදහ. කෝඩිනර්  විසින් පාඨශාලාවල නඩත්තුව සඳහා මසකට රික්ස් ඩොලර් අටක මුදලක්   ලබාදීමට රජය පොළඹවා ගත්තේය. ඉන් පෙර පටන් ලන්දේසි යුගයේ පාසල් වල ආදායම වුයේ විවාහ ලියා පදිංචි කරනා අවස්ථාවේ අය කර ගන්නා ලද මුදලය.  

ඉංග්‍රීසින් විසින් පාඨශාලා පවත්වන ලද්දේ පෙර ලන්දේසින් විසින් තනවන ලද ගොඩනැගිලි නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමෙනි.  මේවා ආඩි පහක් උසට බිත්ති බැඳ තවත් ඉහලට නංවන ලද කණු මත උළු සෙවිලිකරනා ලද වහල සහිත ගොඩනැගිලි වේ. මේ පාඨශාලාවල කියවීම, ලිවීම, අංක ගණිතය සහ ක්‍රිස්තු ධර්මය යන විෂයන් උගන්වන ලද අතර ඒවා සිසුන්ගේ මවු බසින් ඉගැන්වීම කර ඇත.

පැරිෂ් පාඨශාලා බොහොමයක් පිහිටුවන ලද්දේ ග්‍රාමීය පෙදෙස් වල වන අතර ඒවා ග්‍රාමීය ළමුන් සඳහා වෙන් කෙරිණ. යුරෝපීය ජාතිකයන්ගේ දරුවනට සහ දේශීය ප්‍රභූ පන්තියේ දරුවනට ඉගෙන ගැනීම සඳහා කොළඹ සහ වෙනත් නගරවල පිලියල කිරීමේ පාඨශාලා නමින් ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය පාඨශාලා ඇතිකර තිබේ. 

කොළඹ පිහිටුවන ලද සෙමනේරිය හෙවත් ඇකඩමිය පාසල් අතර උසස්ම අධ්‍යාපන ආයතනය වින.එය ඇත්තෙන්ම සිංහල ළමුන් සඳහාද, දෙමල ළමුන් සඳහාද සහ යුරෝපීය ජාතික ළමුන් සඳහාද වශයෙන් වූ පාසල් තුනක එකතුවකි. සෙමනේරියේ අරමුණ වුයේ රජයේ තනතුරු සඳහා ඉංග්‍රීසි උගත් තරුණයන් බිහි කිරීමය. 

ෆෙඩ්රික් නෝත් ආණ්ඩුකාරයා ගේ අදහස වුයේ අධ්‍යාපනය පමණක් නොව කෑම බීම, ඉඳුම් හිටුම් සහ ඇඳුම් පැළඳුම් සියල්ල නොමිලේ ලබා දෙන ආයතනයක් වශයෙන් සෙමනේරිය පවත්වා යාමය. නමුත් ඒ සඳහා වාර්ෂික පිරිවැය වශයෙන් ගණන් බැලූ රික්ස් ඩොලර්  26480 ක මුදල මුළුමනින් වැය කිරීමට රජය කැමති නොවූ නිසා මුදල් ගෙවා ඉගෙන ගන්නා බාහිර ශිෂ්‍යයන්ද එයට ඇතුලත් කරගන්නා ලදී. මෙයට අමතරව ස්වදේශිකයන් ආණ්ඩුකාරයාට එවනා පෙත්සම් මේ පාසලේ ශිෂ්‍යයන් ලවා ඉංග්‍රීසියට පරිවර්ථනය කරගන්නා ලෙසද ආණ්ඩුකාරයා විසින් නියෝගයක් පනවන ලද්දේ පාසැල වෙත ආදායමක් ලබා ගැනීමේ අරමුණ පෙර දැරි කරගෙනය. 

නෝත් ගේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංවිධාන නිසා රජයට වැයවෙන මුදල් ප්‍රමාණය වැඩිවීමෙන් යටත් විජිත භාර මහා ලේඛම් වරයා විසින්  පිරිවැය රන් පවුම් 1500කට සීමා කරගන්නා ලෙස නියෝගයක් පැනවීය.  මේ අනුව පෙරදී සෙමනේරියේ වියදම වූ රික්ස් ඩොලර්  26480 ක මුදල රික්ස් ඩොලර් 846 ක් දක්වා අඩු කරගන්නා ලෙස ආණ්ඩුකාර නෝත් කොඩිනර් ට දැන්වීය. වියදම් අඩු කර ගැනීම සඳහා පාසල  අලුත් කඩේට ගෙනගිය අතර  එය අලුත්කඩේ ස්වදේශික පාසල් ලෙසින් නම් කෙරිණ. මේ නිසා ස්වදේශිකයන් අතර ඇකඩමිය වෙත තිබූ උනන්දුව හීනව ගියේය. 

පැරිෂ් පාසල් වල ගුරුවරුනට එතෙක් ගෙවූ ගුරු වැටුපද 1804 ජනවාරි සිට නවත්වන ලදී. නමුත් පැරිෂ් පාසල් වල ගුරුවරු නොතාරිස් සේවයේ යෙදී මුදල් හම්බ කරගත් නිසා මේ පාසල් වලින් කිහිපයක් තව දුරටත් නොවැසී ඉතිරි විය.

තමන් විසින් පිහිටුවන ලද අධ්‍යාපන ක්‍රමය බිඳ වැටීමෙන් නෝත් සහ කෝඩිනර් දෙදෙනා බලවත් ලෙස සන්තාපයට පත් විය. මොවුන් දෙදෙනා අවස්තාව ලද වහාම රටින් පිටව ගියහ. ඒ දිවයිනේ අධ්‍යාපනය අමතක කරනු සඳහා නොව ලංකා වාසීන්ගේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධව බ්‍රිතාන්‍ය රජය උනන්දු කරවීම පිණිස එරටෙහි උද්ගෝෂණ ඇති කරවීම අරමුණු කොට ගෙනය.

මුලාශ්‍ර :
ලංකා අධ්‍යාපනයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගය. - රංජිත් රුබේරු 

Monday, May 15, 2017

පෙර සුදානම

අද දින උදයෙන්ම ලැබුනේ නරක ආරංචියකි. අප ආයතනයේ පරිගණක සර්වරය ගිනිගෙන ඇත. තවමත් හේතුව සොයාගෙන නැති නමුත් විදුලි කාන්දුවකින් ඇතිවූ ගින්නක් බවට සැක කෙරෙයි.

වැඩට යන විට මුළු ගොඩනැගිල්ලේම විදුලිය විසන්ධි කර තිබිණ. ගොඩනැගිල්ලම කරුවළේය. තාවකාලිකව වැඩ කටයුතු කරගන යාමට අසල ඇති හෝටල් පාසලේ අනුග්‍රහය ලැබිණ. එතනට ගියවිට එකම ජංජාලයකි. අප සේවය කරනා ආයතනය ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක කටයුතු ප්‍රවර්ධනය කරනා ආයතනය බැවින් අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාව සහ විද්යුත් ලිපි සේවාව අත්‍යාවශ්‍යය. එබැවින් කෙසේ හෝ ජාල ගතවිය යුතුය. මේ සඳහා හෝටල් පාසලේ පරිගණක ජාලය තුලින් ජාල ගත වීමට එහි මුර පද යොදාගත යුතු විය. වෙනත් ජාල හරහා ජාල ගතවීමට නම්  අප පරිගණක පද්ධතියේ ආරක්ෂක වළල්ලෙන් ඉවත් විය යුතුය. එයට  ආයතනයේ පරිගණක අංශයේ සහය අවශ්‍ය වුයේ මුරපද ඔවුන් සතුව ඇති නිසාය. පරිගණක බැටරි චාර්ජ් කර  නොතිබු යන්ත්‍ර චාර්ජ් කරගැනීමට විදුලි මේනු සොයා ගතයුතු විය. බහුතරයකට මේ සියල්ල කරගන්නා විට සෑහෙන කාලයක් ගතව තිබිණ.

නමුත් මා හට වැඩ ආරම්භ කිරීමට කිසිදු බාදාවක් නොවිණි. ඒ වසර ගණනාවක සිට පවතින පුරුද්දක් නිසාය. සැමදා නින්දට යාමට පෙර ලැප්ටොප් පරිගණකය, පරිගණක ටැබය සහ ජංගම දුර කථනය චාජරයට සම්බන්ධ කිරීම ඒ පුරුද්දයි. මේ නිසා කිසි දිනෙක චාජර් මල්ලේ දමාගෙන බර උසුලාගෙන යාමේ අවශ්‍යතාවක් නැත. වයර් රෝල් කර මල්ලේ දමා ගන්නා විට  චාජර වලට හානි සිදුවෙයි. එබැවින්  නිවසේ මා වැඩ කරනා ලියන මේසය මත සියලුම චාජර් ස්ථිරවම විදුලි පේනු වලට සම්බන්ධ කර තිබෙයි. ඒ නිසා රාත්‍රියේ නින්දට පෙර යන්ත්‍ර වලට සම්බන්ධ කිරීම කරදරයක් නොවේ. 

නිවසේ භාවිතා කරනා 3G ඩොන්ගලය දිනපතා පරිගණක බහලුවේ දමාගෙන යන්නේ කාර්යාලයේ ජාල සම්බන්ධතා වේගය අඩුවන අවස්ථාවන්හි භාවිතා කිරීම සඳහාය. මේ නිසා අද දින මතුවූ හදිසි තත්වය නිසා පරිගණක ජාල ගතවීමද ගැටළුවක් නොවිණ. 

මෙවන් හදිසි අවස්තාවක් කිසිදිනෙක බලාපොරොත්තු නොවුනද වසර ගණනක් තුල පැවති පුරුද්ද නිසා අද දින වැඩ කටයුතු වලට බාදාවක් නොවින. 

Sunday, May 14, 2017

ඇත්ගාල් පැවැත්වූ අයුරු

ශ්‍රී ලංකාවේ අලි ඇතුන් වෙළෙඳාම පිලිබඳ වාර්තා හමුවන්නේ යුරෝපීය ආක්‍රමණිකයන්ගේ යුගයේදීය. මෙරට යටත්  කරගෙන සිටි පෘතුගීසි සහ ලන්දීසීන්ගේ ප්‍රධාන අපනයන භාන්ඩ අතර අලි ඇතුන්ද විය.මේ නිසා අලි ඇතුන් වෙළෙඳාම පිළිබඳව සටහන් එම යුග වලදී සේවයේ යෙදුන යුරෝපීය නිලධාරීන්ගේ වාර්තාවල නිබඳවම දක්නට ලැබෙයි. 

පෘතුගීසි සමයේදී ඇතුන් වෙළඳාමේ යෙදුණ යාපනයේ ප්‍රතිරාජයා විසින් මෙරට පෘතුගීසි ආණ්‌ඩුකාරවරයා වෙත කරනා ලද පැමිණිල්ලක දැක්වෙනුයේ මන්නාරමේ සිටි පෘතුගීසි ඒජන්ත වරුනට ගෙවිය යුතු වාර්ෂික කප්පම, මුදලින් නොව ඇතුන් දොළොස් දෙනෙකුගේ ලබාදෙන ලෙස එම ඒජන්තයන් විසින් ඉල්ලා සිටිනා බවය. 

වන්නියාර් නමින් හඳුන්වන ලද, පුත්තලමට ඉහලින් වන වන්නි ප්‍රදේශයේ විසූ ජනතාවගේ නායකයන්ගෙන් ලන්දේසින යුගයේදී බදු අය කර තිබුනේ මුදල් වෙනුවට අලි ඇතුන් ගෙනි. මේ නිසා අලින් හීලැ කිරීම මෙන්ම ඇත් ගාල් පවත්වා අලි ඇතුන් ඇල්ලීමද එම යුගයේ සුලභ දෙයක් විය.

නමුත් මුළු රටම යටත් කරගන්නා ලද ඉංග්‍රීසින් වතු වගාව මිස ඇතුන් වෙළෙඳාම ගැන වැඩිපුර උනන්දු නොවුහ. ඔවුන්ගේ වගාකටයුතු  සහ මං මාවත් ඉදිකිරීමේදී වල් අලින්ගෙන් සිදුවූ හානිය නිසා එසමයෙදී විනෝදාංශයක් ඇතුන් දඩයම් කිරීමටද  රජයේ අවසරය ලැබිණ. ඔවුහු ඇතුන් වෙළඳාමට වඩා උනන්දුව දැක්වුයේ ඇත් දල වෙළෙඳාම සම්බන්ධවය.

ඇත් ගාලක් පැවැත්වීමට තෝරා ගන්නේ වැවක් අසල බිමකි. ඒ සඳහා අක්කර 10ක පමණ ප්‍රමාණයෙන් යුතු බිමක් යොදා ගනු ලබයි. වැව වටකර අක්කර 10ක පමණ වූ බිමෙහි විශාල ගස් අතර ශක්තිමත් කොටන් සිටුවා ඒවා යාකර හරස් පොලු බැඳ ශක්තිමත් වැටක් බඳිනු ලැබෙයි. මේ බැම්මට වරපට ලෙසින් ගනු ලබන්නේ කළෑ වැල් වර්ගය. ඇතුන්ගේ පහරදීමකින් බිඳ නොවැටෙන තරමට ශක්තිමත් ලෙසින් තනනු ලබන මේ වැටෙහි එක් ස්ථානයක විවරයක් තබනු ලබයි. බොහෝ විට විවරය තබන්නේ අලි මංකඩ තිබෙනා ස්ථානයේය. 

දිය බීමට වැවට පැමිණෙන අලින් විවරය තුලින් වැව අසලට පැමිණි විට දැවැන්ත කොටන් යොදා ගනිමින් කලින් සාදාගෙන තිබු ආවරණයකින් මේ විවරය වසා දමනු ලැබෙයි. එය වසා දැමීමට පෙර වල් අලින් හීලෑ කාර ගැනීම සඳහා හීලෑ  අලින් කිහිප දෙනෙකු ඇත් ගාල තුලට ඇතුලු කරනු ලැබෙයි. 

ඇත් ගාල් සම්බන්දව ලියවී ඇති තවත් වාර්ථා වල දැක්වෙන්නේ අලි රංචුව ඇත් ගාල නම්වන උගුල තුලට ගාල් කිරීමට හීලෑ ඇතින්නක උපයෝගී කර ගන්නා බවය. ඇතින්නිය පිටුපස වැටෙන ඇතුන් සමග මුලු රංචුවම ගාලේ විවරය තුලින් ඇතුලට කැඳවාගෙන ඒම එම ඇතින්නිය ගේ රාජකාරිය වේ. 

ගාල තුලට ඇතුන් කොටුවූ පසුව හීලෑ ඇතුන් දෙදෙනකු විසින් එම රැලෙන් එක අලියකු තනිකරගෙන පසු පස පන්නා වෙහෙස කිරීමෙන්  අනතුරුව දෙපැත්තෙන් තෙරපුමක් දෙති. වෙහෙසට සහ බියට පත්ව තිබෙන අලියා මෙලෙස මෙල්ල කරගත් පසුව පැමිණෙන මදු ගසන්නන් වල් අලියාගේ පසු පාදයකට තොන්ඩුවක් දමා එය තදකර අසල ගසක බැඳ දමයි. අනතුරුව හීලෑ අලින් දෙදෙනකු බැඳ තබා ඇති අලියා තෙරපන අතරදී තවත් අලියකු වල් අලියාගේ නළලට සිය නළල තබා ගස අසලටම තල්ලු කරනු ලබයි. මෙලෙස ගස දෙසට ලංවූ පසුව පසු පස පාද දෙකම ගසට බැඳ දමා දින කිහිපයක් නිරාහාරව තබා හීලෑ කර ගනු ලබයි. 

ඇත් ගාල පවත්වා අල්ලා ගනු ලබන අලින් බෙදාගන්නා ක්‍රමයක් ඇත. ගාලට හසුවන සියලුම ඇතුන් අයිති වන්නේ රජුටය. ඉතිරිවන අලින්ගෙන් දශයෙන් භාගයක් අයිති වන්නේ ඇත් ගාල පැවැත්වීමට හීලෑ  අලින් ගෙන එන ලද අයටය. ඉතිරි අලින් ප්‍රමාණය ඇත් ගාල සංවිධානය කරනා ලද රදල ප්‍රභූන් වෙත අයිති විය. 

වසර සිය ගණනක් මුළුල්ලේ පැවති ඇත්ගාල් පවත්වා ඇතුන් අල්ලා ගැනීම වසර 1950 දී කුප්‍රකට පනාමුරේ ඇත් ගාල පැවැත්වීම සමගින් අවසන් විය

Saturday, May 13, 2017

බට පතුරු නැතිව අටපට්ටම් කුඩුවක් හදමු

මෙවර වෙසක් උත්සවය සඳහා වෙසක් කුඩු තැනූ විදෙස් ගත මිතුරන් දෙදෙනෙකු ඔවුන් තැනූ අටපට්ටම් කුඩු වල චායාරුප ෆේස් බුක් හි දමා තිබිණ. ඒ අප සුමිතුරු ඉන්දික කොඩි තුවක්කු සහ රසික සුරියආරච්චි දෙපලය.  රසිකගේ කුඩුව මෙරටින් ගෙනයන ලද්දකි. එබැවින් එය අලංකාරයෙන් යුක්ත විය. ඉන්දික පවසා තිබුනේ ඔහු විසින්බීම බට පුළුස්සා අමුණා කුඩුව තනනා ලද බවකි.  කුඩා කාලයේ මා ද බීම බට අමුණා කුඩූ තනා ඇත. නමුත් මතකයේ හැටියට හොඳ නිමාවක් ගන්නට බැරි විය. ඉන්දික තනා ඇති අටපට්ටම මා හැදූ ඒවාට වඩා බෙහෙවින් ඉදිරියෙන් ඇත. නමුත් කුඩා දරුවකුට බීම බට වලින් කුඩුවක් තැනීම අපහසුය. එබැවින් කුඩා දරුවකුට වුවද පහසුවෙන් සාදා ගත හැකි අටපට්ටම් කුඩුවක් තනනා අයුරු චායා රුප ඇසුරින් මෙහි දක්වා ඇත.


1. ඝනකම් කාඩ් බෝඩ් කැබැල්ලක් ගෙන ඉන් සෙන්ටිමීටර 18ක පටියක් කපා ගන්න. මා භාවිතා කළේ කාඩ්බෝඩ් ෆයිල් කවරයකි.
2. අනතුරුව එම කාඩ් බෝඩ් කැබැල්ල සෙන්ටිමීටර 3 පළල පටි වලට  වෙන් කර කැබලි 24ක් සාදා ගන්න .
3. පටි කැබලි සියල්ල දෙකට නවන්න
4. රුපයේ දැක්වෙන ආකාරයට කාඩ්බෝඩ් කැබලි එක් කොට කුඩා කටු ඇමිණුම් යන්ත්‍රයක් භාවිතයෙන් සම චතුරශ්‍ර සාදා ගන්න
5. එම සම චතුරශ්‍ර අට පට්ටම් හැඩයට සිටින සේ කටු ගසමින් එකතු කරන්න
සාදාගන්නා ලද අටපට්ටම් සැකිල්ල මෙලෙස දිස් වනු ඇත.
6 සව් කඩදාසි හෝ තෙල් කඩදාසි ගෙන කුඩුවේ මිමි වලට අනුකුලව සම චතුරශ්‍ර 4ක් සහ සම පාද ත්‍රිකෝණ 8ක් කපාගන්න
7. එම කඩදාසි ගම් ආධාරයෙන් සැකිල්ලට අලවා ගන්න.
8. සියළු පැති අලවා ගත් පසුව කූඩුව මෙලෙස පෙනෙනවා ඇත.
9. සව් කඩදාසියක් ගෙන රුපයේ පරිදි එක කෙළවරක් ඉතිරි වන පරිදි නවා ගන්න.
10 නවාගත් කඩදාසිය රුපයේ දැක්වෙන ආකාරයට කතුරකින් පටි වෙන් කරන්න. ඉතිරි කරනා ලද කෙලවර කපන්න එපා.
11. කපා ගන්නා ලද රැලි පටි කුඩුට අලවන්න
12 අවසානයේ කුඩුවේ  නාරටි වලට ගැලපෙන වර්ණයකින් පටි අලවා අලංකාර කරන්න

වැඩ අවසන් කුඩුව මෙලෙසින් දිස් වනු ඇත.
ආලෝකය ලබා දුන් පසුව 
මැද තිබෙන්නේ කාඩ්බෝඩ් වලින් තැනූ කුඩුවය.


ප. ලි. පින්තුර වල දක්වෙන ප්ලාස්ටික් රාමුව සහිත වීදුරුව කාටද මතක

A Big Thank You : කාඩ්බෝඩ් ආධාරයෙන් අටපට්ටම් කූඩු හදනා විදිය මට කියාදුන් අප ආයතනයේ විජේවික්‍රම රියදුරු මහතාට ස්තුතියි

පන්දු ක්‍රීඩා පුරාණය

ජගත් මානව විද්‍යා ඉතිහාසයේ මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති පැරණිම ගෝලාකාර මෙවලම් හමුවී තිබෙනුයේ ක්‍රිස්තු පුර්ව 2500 අවධියට අයත් ඊජිප්තු සොහොන් ගෙයකිනි. එම සොහොන් ගෙයින් හමුවූ ගෝලාකාර මෙවලම් කිසියම් ක්‍රීඩාවකට යොදා ගන්නා ලදැයි සැලකෙයි. මේ පන්දු නිමවා ඇත්තේ සතුන්ගේ බඩවැල් එකට ඔතා ගත් ගෝලයක් සත්ව හමකින් ආවරණය කිරීමෙනි. නමුත් මේවා පා පන්දු ක්‍රීඩාව හෝ වෙනත් ආකාරයක පන්දු ක්‍රීඩාවක් සඳහා සඳහා යොදා ගන්නා ලදැයි එකහෙලා කිව නොහැකිය.


ක්‍රිස්තු පුර්ව 2000දී පමණ විසු ඊජිප්තු ජාතිකයන් විසින් පන්දුවක් පාපහර දීමෙන් සහ අතින් විසි කිරීමෙන් කරනා ලද "එපිස්ක්යිරස්" (Episkyros) නම් වන ක්‍රීඩාවක තොරතුරු ඉතිහාසඥයන් විසින් සොයාගන ඇත. මේ ක්‍රීඩාවේ යෙදී ඇත්තේ නිරුවතිනි. ඇතැන්ස් හි ජාතික පුරා විද්‍යා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය පිනිස තබා ඇති කිරිගරුඬ පේකඩක පාපන්දු වැනි ක්‍රීඩාවක යෙදෙනා මිනිස් රුපයක් දක්නට ලැබෙයි. එහි පෙන්නුම් කෙරෙනුයේ බෝලයක් සමබරව පාදය මත තබාගෙන සිටිනා ග්‍රීක ක්‍රීඩකයකුගේ රූපයකි. මේ රුපය යුරොපීය බඳුන පාපන්දු තරඟාවලියේ සමරු ඵලකය සඳහා යොදවාගෙන ඇත්තේ එම ක්‍රීඩකයා පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන්නේ යයි සලකමිනි. ග්‍රීක ජාතිකයන් පන්දු  සකසා ඇත්තේ කෙස් ගස් හෝ  ගෙතුම් කර සකසන ලද ලද රෙදි වැනි අමුද්‍රව්‍යයක් එකට ඔතා තන්තු වලින්  වට කර බැඳීමෙනි. මෙම පන්දු පොලා පැනීම අවම මෙන්ම අධික දෘඩ බවකින්  යුක්තව ඇත. ග්‍රීකයන් විසින් ඉහත කිරිගරුඬ පේකඩහි දක්නට ලැබෙන පන්දු විශේෂය හඳුන්වා දී ඇත්තේ ෆොල්ලිස් (Follis) නමිණි.

ක්‍රිස්තු පුර්ව 300 ත් 100ත් අතර කාල වකවානුවේ ලියවුනේ යැයි සැලකෙන Zhan Guo Ce නම් චීන පොතෙහි පාපන්දු ක්‍රීඩාවට සමාන ක්‍රීඩාවක් ගැන වාර්ථා කර ඇත. එහි කියවෙන්නේ "කුජු" (Cuju) නම් වන ක්‍රීඩාවක් ගැනය. කුජු යන වදනේ තේරුම පා පහර දෙන බෝලය යනුයි. මේ ක්‍රීඩාව කර ඇත්තේ මීටර් නවයක් උසකින් උණ ලීයක රඳවා ඇති සිල්ක් රෙද්දක ඇති කුඩා සිදුරක් තුලින් ගමන් කරනා ලෙසින් පන්දුවකට පා පහර දීමෙනි. පන්දුව තනා ඇත්තේ සමින් බව එහි කියවෙයි. ක්‍රිස්තු පුර්ව 206 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 220දක්වා කාල අන්තරයේ පැවති හැන් රාජවංශ පාලනයේදී කුජු ක්‍රීඩාවේ නීති රීති ලේඛණ ගත කර ඇත. 

මේ සමකාලීන යුගයේ දී කොරියන් ජාතිකයන් විසින් කෙමාරි (Kemari) නමින්ද ජපන් ජාතිකයන් විසින් චුක් ගුක් (Chuk-guk) නමින්ද චීන ක්‍රීඩාවට සමාන ක්‍රීඩාවක යෙදුනු බවට සාක්ෂි ඇත.  and 'Chuk-guk'

රෝම වරුන් විසින් බ්‍රිතාන්‍යය ආක්‍රමණය කර තිබෙනුයේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 43 දීය. වසර 828 දී  Historia Britonum නමින් බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසය ලියු නෙන්නියස් (Nennius) විසින් පුරාණ බ්‍රිතාන්‍යයේ පවතී පන්දු ක්‍රීඩාවක් ගැන විස්තර වෙයි. 

පා පන්දු ක්‍රීඩාව, හාපස්ටන් (harpaston) නම් වන පුරාන රෝම  ක්‍රීඩාවක් ඇසුරින් සැකසී ඇති බව විස්වාස කෙරෙයි. මෙම ක්‍රීඩාව සම්බන්ධව විස්තර සමකාලීන පැරණි සාහිත්‍යයේ නිතර කියවෙයි. මේ ලේඛන වල අදාළ ක්‍රීඩාව ගැන කියවෙන්නේ "රළු සහ කෲර ක්‍රීඩාවක්" වශයෙනි. එහි තරඟ නීති ඉතාම සරලය. ක්‍රීඩකයකුට පන්දුව පා පහර දීමෙන් හෝ එය අතින් රැගෙන යාමෙන් හෝ අතින් විසි කිරීමෙන් හෝ සීමාව පසුකිරීමෙන් ලකුණු ලබා ගැනීමේ හැකියාව තිබිණ. අනෙක් පිලට ඕනෑම ආකාරයකින් ප්‍රතිවාදී පිලේ ක්‍රීඩකයන් විසින් පන්දුව සීමාව පසුකිරීම වැලැක්වීමේ හැකියාව තිබිණ.  ක්‍රීඩා පිටියසඳහා  නිශ්චිත දිගක් මෙන්ම පැති මායිම්ද නොතිබුණි. එක පිලකට සිටිනා ක්‍රීඩකයන් ගණනද නිශ්චිත නොවිණ. 


මෙම ක්‍රීඩාව ග්‍රීක ක්‍රීඩාවක් වූ haininda හෝ "එපිස්ක්යිරස් ක්‍රීඩාවේ රෝම අනුවාදයක් බවද සැලකෙයි. 

නුතන පා පන්දු ක්‍රීඩාව පසළොස් වන ශත වර්ෂයේ බ්‍රිතාන්‍යයේ ආරම්භ වී ඇතියි සැලකේ. පාපන්දු ක්‍රීඩාව බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වන විට එරට අනෙකුත් පාරම්පරික ක්‍රීඩා වැළලී යනු ඇතැයි බියෙන්  දෙවන හෙන්රි සහ හතරවන හෙන්රි යන රජවරුන්ගේ කිරීටය සමයේ  මේ ක්‍රීඩාව තහනම් කර ඇත.


මුලාශ්‍ර
http://www.graveshamtrophycentre.com/pages/128-football-history-prehistoric-times-bc
http://www.hornetfootball.org/documents/football-history.htm
https://en.wiki
pedia.org/wiki/Harpastum
https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/the-game/

Thursday, May 11, 2017

ප්‍රීති වෙසක්!

මීට වසර හැට හැත්තෑවකට ඉහත කතෝලිකයනට වෙසක් බැලීමට යාම පවා පල්ලියෙන් තහනම් කර තිබී ඇත. ඒ අපගේ පියවරුන්ගේ පාසැල් කාලයේදීය. මේ තහනම පල්ලියෙන් කරනා ලද්දක්ද නැතහොත් පිස්සු පුජකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ  හුදකලා විකාරයක් දැයි නොදනිමු. නමුත් මීට වසර 25 කට පමණ පෙර අප පාසල් ගිය යුගය වන විට ඒ තත්ත්වය මුළුමනින් වෙනස්ව තිබිණ. මා උගත් කතෝලික පාසල වෙසක් උත්සවය වෙනුවෙන් අලංකාර ලෙස සැරසීම එකල වන විටද සාමාන්‍ය දෙයක් විය. පාසැල් වල සැරසිලි කරනවාට අමතරව එකල අප නිවෙස් ද වෙසක් උත්සවය වෙනුවෙන් අලංකාර ලෙසින් සරසුවෙමු. අප කුඩාම කාලයේදී තාත්තා සාදාදෙන අටපට්ටම් කූඩු කිහිපයකට අමතරව ඉටිපන්දම් වලින් ආලෝකමත් කරනා බකට් රාශියක් නිවස වටා එල්ලන අතර බකට් කිහිපයක් ගිණි ගැනීම සාමාන්‍ය දෙයක් විය. 
නමුත් අප වයසින් වැඩෙත්ම වෙසක් උත්සවයට නිවාස සැරසීම තරඟයකට පෙරළිණ අවට නිවෙස් වල සම වයස් මිතුරන් අතර මේ තරඟය නිසා මුළු ගමම බෙහෙවින් අලංකාර විය. 

එකල අප නිවසේ කොළ පැහැති බට පඳුරක් තිබු නිසා  බට කොටූ සෙවීම එතරම් ප්‍රශ්නයක් නොවුවද ඔට්ටුපාලු සොයා ගැනීමට වැඩිහිටියන්ගේ සහය අවශ්‍ය විය. නෙක නෙක මාදිලියේ කූඩු නිර්මාණ සඳහා කිහිප වතාවක් ඔට්ටුපාලු ගෙන්වා ගැණීමට සිදුවීම සාමාන්‍ය දෙයක් විය. බොහෝ විට ඔට්ටුපාලු ගෙන්වා ගන්නේ පොල් රා මදින්නට පැමිණෙන  මදින මාමා  ලවාය.

කුඩා කාලයේ සිට පවත්වාගෙන ආ පුරුද්ද නිසා දැනුදු අප වෙසක් උත්සවය වෙනුවෙන් අලංකාර සැරසිලි කරන්නෙමු. පෙර කළ කූඩු සෑදුවත් දැන් නම් කූඩු සැකිලි  කඩෙන් මිලට ගෙන අපට අවශ්‍ය පාටින් කොළ අලවා සරසන්නෙමු. කඩෙන් කුඩු ගැනීමේ පුරුද්ද පැතිරීමත් සමගම අප කුඩා කල තබූ බොහෝ වෙසක් කූඩු මාදිලි දැන් දකින්නට නැත. වැළලී ගොස් ඇති ප්‍රධානම මාදිලිය ගුවන් යානා ය. තාරකා කූඩු, සත්පියුම් ආදිය දැන් විරලය. තවද එකල තිබු බුද්ධ චරිතයේ විවිධ අවස්ථා මුද්‍රණය කරනා ලද කොළ අලවා සාදන කූඩු ඇත්තෙම නැත.

කුඩු පහලවක් විස්සක් ඇලවීමත් පහසු කාර්‍යයක් නොවේ. ඒ සඳහා ගෙදර සැම එක්විය යුතුය. මේ සැම එක්ව කරනා විනෝද ජනක කාර්‍යය දෙමාපිය දු දරු සබඳතාව වැඩි දියුණු කරයි. මේ වතාවේදී අප නිවසේ කූඩු දහසයක් එල්ලුවෙමු. බිරිඳ සහ දරුවන් කූඩු ඇලවූ අතර මා කළේ ඒවාට විදුලි ආලෝකය ලබා දීමට විදුලි බුබුලු සවි කර දීම පමණි. මෙවරද කම්මැලි කමට අවසන් මොහොත තෙක් බලාසිටීමේ පිනෙන් විදුලි බුබුලු සවි කර අවසන් වන්නට පෙර කරුවල වැටිණ. කරුවලේ විදුලි වයර් සවි කරන්නට ගොසින් දෙවරක්ම විදුලිය වදින. එක වරක් සුලු වශයෙන් වැදුනද. දෙවන වර ඉනිමගේ නැග සිටියදී අම්මමෝ  වන්නට වැදින.

අප සරසන ලද ප්ලාස්ටික් කූඩු මෙවර භාවිතයට ගත්තේ තෙවන වතාවටය. ලී කූඩු භාවිතා කළේ හතරවන හෝ පස්වන වතාවටය. ලී කූඩු නැවත භාවිතයට ගන්නට බැරි තරමට අබලන්ව ගොසිණි. ඊළඟ වසරේ අඩු පාඩුව සඳහා ප්ලාස්ටික් කූඩු සරණ යන්නට සිදුවනු ඇත.

රාත්‍රියේ එලියට පැමිණි විට දුටුවේ පෙරදී අලංකාර ලෙස සරසන් සමහර බෞද්ධ ගෙවල් වල ඇපෙන් බේරෙන්නට මෙන් කාඩ්බෝඩ් කූඩු දෙක තුනක් එල්ලා බල්බ් වැල් කිහිපයකින් වැඩේ ගොඩ දාගෙන ඇති බවකි. නමුත් බහුතරයක් හොඳින්  අලංකාර ලෙස සරසා තිබිණ. කෙසේ වෙතත් අවසානයේ ලද ප්‍රතිලාභය පහන් සිතුවිල්ලකින් සිත එලිය වීමය.

අවට නිවෙස් වල වෙසක් සිරි නරඹා නිවසට පැමිණ ෆේස් බුක් වෙත ඔලුව දැමු විට දුටු දෙයින් සිදුවුයේ නැවතත් ලේ කෝප වීමය. කවුරුන්දෝ අවජාතක අවලෙමකු  වෙසක් පැතුමක් අන්තර්ජාලයට එක කොට තිබිණ. එහි ප්‍රීති වෙසක් යනුවෙන් සුභ පතා තිබුනේ කොන්ඩෝම් පැකට්ටුවක රුපය යොදා ගෙනය. 

අප බොහෝ කලෙක සිට නිරාගමිකයන් දැක ඇත. ඒ අතරින් බොහෝ දෙනෙකු මාක්ස්වාදීන් හෝ සමාජවාදීන්ය. නමුදු ඔවුහු කිසිවකු කිසිදු ආගමකට ගරහුයේ නැත. ඔවුන් කරේ තමන් විසි ආගම් ඇදහීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පමණි. සමහරුන්ගේ නිවෙස් වල අනෙකුත් සාමාජිකයන් ආගම් ඇදහු අතර ඔවුහු ඒවාට විරුද්ධ වුයේද නැත. නමුත් නිරාගමික කරණය යනුවෙන් අන්තර්ජාලය හරහා පැතිර යන්නේ ස්වාර්ථ ප්‍රසිද්ධිය පිණිස වන ළදරු රැල්ලකි. මේ සිඟිති මන්ද බුද්ධිකයන් කිසිදු චාරයක් නොමැතිව ආගම් වලට ගරහති. ඒවායින් පොරවල් වෙන්නට මාන බලති. ප්‍රසිද්ධිය පිණිස නැතහොත් පේජ්  ලයික් එකක් වැඩි කරගනු පිණිස ඕනෑම ජඩ වැඩක් කරති. 

තමන්ගේ අවබෝධයෙන් නිරාගමික වීම එකකි. ආගම් වලට ගැරහීම තවෙකකි.

ප්‍රීති වෙසක්! 

Wednesday, May 10, 2017

සංගීත භාණ්ඩ වර්ගීකරණයේ ඉතිහාසය

සංගීත භාණ්ඩ වර්ගීකරණය පිලිබඳ පැරණිම මුලාශ්‍රය ලැබෙන්නේ චීනයෙනි. ක්‍රිස්තු පුර්ව නවයත් පහත් අතර පවතෝ චාවූ (Chou Period) යුගයේ මුලාශ්‍ර පදනම් කරගෙන යෝ චායි (Yo Chi) විසින් සම්පාදිත Record of Ritual Music and Dance කෘතියේ පවසනුයේ මුල් යුගයේ සංගීත භාණ්ඩ ලීයෙන් කළ, ගලින් කළ, රෙදි වලින් කළ සහ උණ ලීයෙන් කළ යනුවෙන් වර්හ හතරකට බෙදා තිබුන බවය. මෙම වර්ගීකරණය ක්‍රිස්තු පුර්ව තුන්වන සියවස පමණ වන විට භාණ්ඩ වර්ග අටකට බෙදී ඇති බව කියවෙයි. එනම් 
1. ලෝහයෙන් කළ භාණ්ඩ.
2. ගලින් කළ භාණ්ඩ
3. මැටියෙන් කළ භාණ්ඩ 
4. සමින් කළ භාණ්ඩ 
5. තතින් කළ භාණ්ඩ
6. රෙදි වලින් කළ භාණ්ඩ 
7. උණ ලී වලින් කළ භාණ්ඩ
8. ලී වලින් කළ භාණ්ඩ

පුරාණ ලෝකයේ, සංගීතය ඉතා ඉහල මට්ටමක තිබූ ඉන්දියාවේ, සංගීත භාණ්ඩ වර්ගීකරණය  පිලිබඳ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවස තෙක් දිවෙයි. ඉන්දියානු වර්ගීකරණය පිලිබඳ පළමු මුලාශ්‍රය ලැබෙනුයේ භාරත දේශයේ භරත මුනිවරයා විසින් සම්පාදිත නාට්‍ය ශාස්ත්‍ර නම් කෘතියෙනි. එම කෘතියෙහි සංගීත භාණ්ඩ හඳුන්වා දී ඇත්තේ අතෝදය නමිණි. ක්‍රිස්තු වර්ශාරම්භයේ භාරත දේශයේ සංගීත භාණ්ඩ සිවු වැදෑරුම් වර්ගී කරණයකට යටත් කර ඇත. එනම් 
1. තත් භාන්ඩ 
2. අවනද්ධ භාණ්ඩ 
3. ඝන භාණ්ඩ 
4. සුශිර භාණ්ඩ 

තත් වලින් හඬ නගනා භාණ්ඩ සිතාරය වැනි භාණ්ඩ තත් භාණ්ඩ යනුවෙන්ද, වට කොට වසන ලද ඇස් සහිත බෙර ආදිය අවනද්ධ භාණ්ඩ යනුවෙන් ද, තාලම් ආදිය ඝන භාණ්ඩ යනුවෙන්ද, බටනලා වැනි හිල් සහිත, වායුවෙන් හඬ නගනා භාණ්ඩ සුශිර භාණ්ඩ යනුවෙන්ද එම කෘතියෙහි විස්තර කෙරෙයි.  මෙයට අමතරව මැටියෙන් තනනා ලද බෙර,  පණව සහ දර්දුර බෙර වශයෙන් නම් කර ඇත  

පසු කලෙක සංගීත භාණ්ඩ තෙවැදෑරුම් වර්ගීකරණයකට යටත් කර ඇත. එනම් 
1. තත භාණ්ඩ 
2. විතත භාණ්ඩ 
3. තත විතත භාන්ඩ 
මෙහිදී තත භාණ්ඩ සහ විතත භාණ්ඩ මොනවාදැයි තේරුම් ගත හැකි වුවද තත විතත භාණ්ඩ මොනවාදැයි තේරුම් ගත නොහැක. 

ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සිය වසේදීම නාරද නම් පඬි වරයා වෙනත් ආකාරයක වර්ගීකරණයක් ඉදිරපත් කර ඇත.
එනම් 
1. චර්ම වාද්‍ය භාණ්ඩ  හෙවත් සමින් කළ භාණ්ඩ 
2. තන්ත්‍රිකා හෙවත් තත් වලින් කෙරුණු භාණ්ඩ 
3. ඝන වාද්‍ය භාණ්ඩ 

නැවතත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ හය වන සියවසේදී ඉන්දියා වේ විසූ කෝහල නම් පඬි වරයා සිව් වැදෑරුම් වර්ගීකරණයක් 
යටතේ සංගීත භාණ්ඩ බෙදා ඇත. 
1. සුශිර භාණ්ඩ 
2. ඝන භාණ්ඩ 
3. චර්ම බද්ධ භාණ්ඩ හෙවත් සමින් බඳිනා ලද භාන්ඩ 
4. තන්ත්‍රි භාන්ඩ හෙවත් තතින් කළ භාණ්ඩ  
මේ අනුව වසර පන්සියයකට පසුව නැවතත් භරත මුනිවරයාගේ වර්ගීකරණය පිළිගෙන ඇති බව පෙනී යයි.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ දොළොස් වන සියවසේදී සංගීතසුධාකර නම් කෘතිය ලියූ හරිපාල පඬිවරයා සංගීත භාණ්ඩ හතර වර්ගයකට බෙදා වෙන් කර ඇත්තේ මෙලෙසිනි. 
1. සුශාර 
2. තත 
3. විතත 
4. ඝන 
මෙහිදී වීණා ආදිය තත ලෙසින්ද බෙර වර්ග විතත ලෙසින්ද වර්ගීකරණයට ලක් කර ඇත.

උත්තර භාරතයේදී සංගීත භාන්ඩ චතුර්විධ වර්ගීකරණයකට ලක් කරනා විට,  දකුණු ඉන්දියාවේ පංච විධ වර්ගීකරණයක් භාවිතා කර ඇති බව පෙනේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ දෙවන සියවසේ සිට හයවන සියවස දක්වා දියුණු වූ ද්‍රවිඩ සාහිත්‍යයේ සංගීත භාණ්ඩ හඳුන්වා දී ඇත්තේ කරුවි නමිණි. දකුණු ඉන්දියානු සංගීත භාණ්ඩ වර්ගී කරණය පහතින් දැක්වෙයි.
1. තොල් කරුවි හෙවත් සමින් කළ භාණ්ඩ. දෙමළයෙන් තොල් යනු හම ය.
2. තුලයි කරුවි හෙවත් සිදුරු සහිත වාතයෙන් නාදය උපදවන භාණ්ඩ. මෙහි තුලයි යනු සිදුරය.
3. නරම්පුක් කරුවි හෙවත තතින් නාදය උපදවන භාණ්ඩ. දෙමළයෙන් නරම්පුක් යනු තත ය. 
4. මිතත්තුරු කරුවී හෙවත් මිනිස් කටහඬ 
5. කංචක් කරුවි හෙවත් ලෝහයෙන් කරනා ලද භාන්ඩ.
මෙම වර්ගී කරණයෙන් මිනිස් කටහඬ සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙසින් නොගෙන අයින් කළහොත් ඉතිරිය භරත මුනිවරයාගේ වර්ගීකරණයේ ඇති තත, අවනද්ධ, ඝන සහ සුශිර යන බෙදිල්ලමය. එය පැරණි සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ කියැවෙන අවනද්ධ, සුශිර, තත, ගාත්‍ර සහ ඝන ලෙසින් වන පස්වැදෑරුම් බෙදිල්ලම ය.

බටහිර ලෝකයේ සංගීත භාන්ඩ වර්ගීකරණය පිළිබඳව ලියාවී ඇත්තේ ඉතාමත් අවම වශයෙනි. වසර 1880 දී වික්ටර් චාල්ස් මහිලන් (Victor-Charles Mahillon) විසින් සංගීත භාණ්ඩ වර්හ තාරකාව බෙදා වෙන් කර ඇත. එනම් 
1. ඔටෝෆෝන්  හෙවත් ඝන භාණ්ඩ 
2. මෙම්බ්‍රෆෝන් හෙවත් අවනද්ධ භාණ්ඩ 
3. කොඩොෆෝන් හෙවත් තත් භාණ්ඩ 
4. ඒරෝෆෝන් හෙවත් සුශිර භාණ්ඩ 
මෙම වර්ගීකරණය භාරතීය මුල් වර්ගීකරණයට සමානය. 

එරීක් වොන් හෝන්බොස්ටල් (Erich von Hornbostel) සහ කර්ට් සශ්ස් (Curt Sachs) විසින් 1914 දී නව වර්ගීකරණයක් හඳුන්වා දුන්හ. එම වර්ගී කරණය මෙසේය.

1. අයිඩෝ ෆෝන් (idiophones), එනම් තමා විසින් ම කම්පණය වෙමින් නාදය උපදවන භාණ්ඩ උදා: සයිලෆෝන් (xylophone) 
2. මෙම්බ්‍රෆෝන් (membranophones) , එනම් සිවියක් කම්පනය වෙමින් නාදය උපදවන භාණ්ඩ උදා: බෙර 
3. කොඩෝෆෝන් (chordophone), එනම් තත්  කම්පනය වෙමින් නාදය උපදවන භාණ්ඩ  උදා: පියානෝ, වයලීන් 
4. ඒරොෆෝන් aerophones, එනම් වායුව  කම්පනය වෙමින් නාදය උපදවන භාණ්ඩ  උදා: පයිප් ඕගන් 
5. ඉලෙක්ට්‍රොෆෝන් electrophones, එනම් විද්‍යුතය මාර්ගයෙන් නාදය උපදවන භාන්ඩ   උදා: විදුලි ගිටාර . 

නුතන බටහිර වර්ගීකරණය තුලට නව වර්ගීකරණයක් හඳුන්වා දී ඇත වඩාත් සරල ක්‍රමයක් වන එම වර්ගීකරණයේ ඇත්තේ සංගීත භාන්ඩ වර්ග තුනක් පමණි.
1. තත් භාන්ඩ (string)
2. වායු භාණ්ඩ (wind)
3. ඝට්ටක භාන්ඩ (percussion)

මුලාශ්‍ර
https://en.wikipedia.org/wiki/Musical_instrument_classification
දේශයෙන් දේශයට වෙනස්වන සංගීත භාණ්ඩ වර්ගීකරණය - මහාචාර්‍ය තිස්ස කාරියවසම් 

Tuesday, May 9, 2017

ලන්දේසීන්ගේ සිංහල සාහිත්‍යය මෙහෙවර

සිංහල කතෝලික සාහිත්‍යය  සම්බන්ධව කියවෙන බොහෝ තැන්හිදී එහි පුරෝගාමීන් ලෙසින් සම්භාවනාවට පාත්‍ර වනුයේ ජාකොමේ ගොන්සාල්වෙස් පියතුමන් සහ ජුසේ වාස් පිය තුමන් යන දෙපලය. එතුමන්ගේ සමකාලීන යුගයේ  බලයේ සිටියේ ලන්දේසි පාලකයන් ය. ලන්දේසීන්න්  විසින් අනුග්‍රහය දක්වන ලද්දේ රෙපරමාදු පුජකවරුන්ටය. සිංහල කතෝලික සාහිත්‍යය පිලිබඳ කතිකාවේදී රෙපරමාදු පුජක වරුන්ගේ දායකත්වය ගැන  පිළිබඳව නිසි ඇගයීමක් සිදුවන්නේ නැත. මෙයට මුලික හේතුව ලෙස සැලකිය හැක්කේ නුතන ශ්‍රී ලාංකීය ක්‍රිස්තු භක්තිකයන්ගෙන් අති බහුතරය රෝමානු කතෝලික ආගම ඇදහීම වන්නට පුළුවන. රෝමානු කතෝලික වුවද, රෙපරමාදු වුවද ධර්මය එකමය. ඇදහිලි ක්‍රම සහ ඇවතුම් පැවතුම් වෙනස්ය.

ගොන්සාල්වේස් පියතුමා සඟරුවන ඇසුරේ වියත් හෙළ බස හදාරා සිංහල කතෝලික සාහිත්‍යය බිහිකළේය. මේ කාලයේදීම රෙපරමාදු නිකායට අයත් ලන්දේසි පුජකවරු සිය ආගමික පොත පත සිංහල සහ දෙමල භාෂා වලින් ලියා තමන්ගේ අනුගාමිකයන් අතර බෙදා හැරියහ. නමුත් රෙපරමාදු පුජකවරු ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යය කාර්යයේ දී වියත් සිංහල බස භාවිතා කර නැත. ඔවුන්ගේ භාෂා ඥාණය තත් කාලීන කථා ව්‍යවහාරයෙන් ඔබ්බට ගොස් නැත.

මුද්‍රණ ශිල්පය මුල් වරට මෙරටට හඳුන්වා දීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ ලන්දෙසීන්ටය. ඔවුන් ආරම්භ කරනා ලද මුද්‍රණාලයේ පළමු සිංහල භාෂා පොත වසර 1737 දී මුද්‍රණය කර ඇත. එය පිටු 47 කින් යුතු ලොකු අකුරු සහිත ග්‍රන්ථයකි. එහි අන්තර්ගතය වී ඇත්තේ දස පනත, ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ලේ වගන්ති දොළහ තවත් යාච්ඥා කිහිපයකි.  


ඕලන්ද රජයේ අනුග්‍රහයෙන් සිංහල සාහිත්‍යයට සිදුවූ උසස්ම සේවය ශුධවූ බයිබලයේ අලුත් ගිවිසුම සම්පුර්ණයෙනුත්  පරණ ගිවිසුමේ කොටස් කිහිපයකුත් හෙළ බසට හැරවීමය. රටවල් යටත් කරගැනීම සඳහා ආගම් පැතිරවීම ක්‍රමෝපායක් වශයෙන් භාවිතා කළ ලන්දේසීහු බයිබල් පරිවර්ථනයට නොමසුරු ආධාරයත් අනුබලයත් ලබා දී ඇත. වසර 1739 දී මතෙවුස්, මාර්කුස්, ලුකස් සහ යොහාන්නෙස් සිංහල බසින් මුදණය කර ඇත. පාවුලු තුමන් රෝම වරුනට යැවූ ලිපිය 1772 වසරේදීද, ගලාති වරුනට යැවූ ලිපිය සහ  කොරින්තිවරුනට යැවූ ලිපි සහ අලුත් ගිවිසුමේ අනෙකුත් ලිපි 1773 දී ද මුදණය කර ඇත. මේ මුදණයන් ග්‍රීක් භාෂාවෙන් සිංහලට කරනා ලද පරිවර්ථන වෙති. 


ශුධවූ බයිබලය පරිවර්ථනයට අතිශය අපහසු කෘතියකි. එහි ග්‍රීක්, ලතින්සහ හීබෘ භාෂාමය වාක් සම්ප්‍රදායන් (Idioms) සහ යෙදුම්  අන් බසකට පරිවර්තනය පහසු නැත. මේ සඳහා මුල් බස මෙන්ම පරිවර්ථනය කරනු ලබන භාෂාව පිලිබඳ මනා පරිචයක් තිබිය යුතුය. නමුත් ලන්දේසි යුගයේදී බයිබලය පරිවර්ථනය කරනා ලද පුජකයිනගේ  භාෂා ඥාණය කථා කරනා බසින් ඔබ්බට ගොස් නැති බව එකී බයිබල් පරිවර්ථනය සාක්ෂි දරයි.

උදාහරණයක් ලෙස මුල් රෙපරමාදු බයිබල් මුද්‍රණයේ පහත වාක්‍යය සලකමු. 
"තමුංගෙ භාර්‍යාව වෛශ්‍යා කාරනාවක් නොවී ඇත හරිතොත් ඔහු කරවන ප්‍රදාරයැ. අත් ඇරුණු ඈ විවාහ කරගත්තොත් ඔහු කරන ප්‍රදාරයැ". (මතේවුස් 5:32)

එම වාක්‍යය ලියුම්කරු භාවිතා කරනා ශුධවූ බයිබලයේ 2006 මුද්‍රණයේ මෙලෙස දැක්වෙයි 
"වේශ්‍යාකම හැර අන් කරුණක් නිසා සිය භාර්යාව දික්කසාද කරන  කවරකු වුවද ඔහු ඇය කාමමිත්‍යාචාරයට පමුණුවන්නේය. එසේ දික්කසාද කරනු ලැබූ ඇය විවාහ කරගන්න යමෙක් වේ ද, ඔහුත් කාමමිත්‍යාචාරය කරන්නේය."

කෙසේ වතුදු ලන්දේසි යුගය වන විට අප රටේ අධ්‍යාපනය ඉතාමත් ස්වල්ප දෙනෙකුට සීමාව පැවතිනි. 16 වන සියවසේ සිට රට තුල සිදුවූ අවුල් වියවුල් නිසා මෙරට අධ්‍යාපන ආයතනයන් වූ පිරිවෙන් සහ පන්සල් පිරිහී යාමත් සමග සිංහල සාහිත්‍යය සහ ව්‍යාකරණ පිලිබඳ සාමාන්‍ය ජනයා අතර දැනුම හීනවී ගොස් භාෂාව ගැමි වහරට සීමාව තිබිණ. මෙවන් තත්වයක් තිබූ යුගයක ආගම පැතිරවීම අරමුණු කොටගෙන හෝ සිංහල පොත පත ජනගත කිරීම පැසසුම් සහගතය. 

මුලාශ්‍ර 
සවිස්තර සිරිලක් කිතු සසුන. ගරු තිමති කොළමුන්නේ පැ. තු. නි.පියතුමා 
සිංහල සාහිත්‍ය වංශය - මහාචාර්‍ය පුංචි බණ්ඩාර සන්නස්ගල 
සිංහල ක්‍රිස්තියානි සාහිත්‍ය වංශය. ආචාර්‍ය එඩ්මන්ඩ් පීරිස් රදගුරු තුමා.

Sunday, May 7, 2017

වෛද්‍ය වැඩ වර්ජන සම්බන්ධව විමසුමක්

රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සභාපති විශේෂඥ වෛද්‍ය අනුරුද්ද පාදෙණිය මහතා වෙතින්, වෛද්‍ය වැඩ වර්ජනය පැවති මැයි මස පස්වන දින, නවලෝක රෝහලේදී, පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවා ලබා ගැනීමට රන්ජන් රාමනායක මන්ත්‍රී වරයා මුදල් ගෙවා ඇති රිසිට් පත පසුගිය දින සමාජ ජාල මාධ්‍ය තුල සංසරණය විණ.

මේ සම්බන්ධව පාදෙණිය මහතාගේ ප්‍රතිචාරය වුයේ එදින ඔහු විසින් පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවා අවලංගු කර ඇති නමුත්  අදාළ රෝහල ඒ පිළිබඳව යාවත්කාලීන නොවී සේවා සඳහා ඇනවුම් ලබාගෙන ඇති බවය. 

වෛද්‍ය පාදෙණිය මහතා එදින පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවයේ නොයෙදුන බැවින් ඔහුගේ  ප්‍රකාශය සත්‍ය බව පිළිගන්නා සදාචාරාත්මක මතයක සිට මේ ලිපිය ලියන්නෙමු.

රට තුල නිරතුරුව පවත්වන  වෛද්‍ය වැඩ වර්ජන හේතුවෙන්, පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවා, වැඩ වර්ජන සහ රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිලිබඳ සැක සංකා මතු වේ. 

මේ අදහස් විමසුම සයිටම් විරෝධී අරගලය ගැන නොවේ. මෙය රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය විසින් නිරතුරුව පවත්වන සමස්ථ වැඩ වර්ජන ක්‍රියාදාමය සම්බන්ධව නිසා ගොඩනැගී ඇති කරුණු සහ අදාළ වෛද්‍ය සේවා ඇනවුම පිළිබඳව කෙරෙනා විමසුමකි. තවද රන්ජන් රාමනායක මහතා වෙත ලබා දී ඇතැයි කියෙව්න බිල් පත සම්බන්ධව නීතිමය වශයෙන් වැදගත් කරුණු රැසක් ද  මතු වෙයි. ඒ සම්බන්ධව රජයේ බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමුවිය යුතුය.

1.0 රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයෙන් කෙරෙනා විමසුම් 

1.1. රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සභාපති වෛද්‍ය අනුරුද්ද පාදෙණිය මහතා වැඩ වර්ජන පැවති කිසිදු දිනෙක සේවා කාලයෙන් පසුව පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවයේ යෙදී නැතිද?

1.2. රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ ලේඛම්  වෛද්‍ය නලින්ද හේරත් මහතා, මාධ්‍ය ප්‍රකාශක නන්ද සොයිසා මහතා සහ  රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ කමිටු සාමාජිකයන් වැඩ වර්ජන පැවති කිසිදු දිනෙක සේවා කාලයෙන් පසුව පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවයේ යෙදී නැතිද?

1.3. මින් පෙර වෛද්‍ය වැඩ වර්ජන දිනවල ඉහත පුද්ගලයන්ගෙන් කිසිවකු වැරදීමකින් හෝ පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවයේ යෙදී තිබුනේ නමුත්  මින් පසුව වැඩ වර්ජන දිනවල පුද්ගලික වෛද්‍ය සේවයේ නොයෙදී සිටිනා බවට සහතිකයක් දෙන්නේද?

1.4. වැඩ වර්ජන වලට තම සාමාජිකයන් පොළොඹවන සංගමයේ නිළධාරීන්  අදාළ දිනවල තම සාමාජිකයන් පුද්ගලික සේවයේ යෙදීම වලක්වනවාද?

මේ විමසුම් වලය රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය පිළිතුරු දෙන්නේ යයි බලාපොරොත්තු වෙමු.


2.0 රජයේ බලධාරීගෙන් කෙරෙනා විමසුම් 

2.1. වැට් (VAT) ලියාපදිංචි අංකයක් නොමැති බිල්  පතකින් වැට් බද්දක්  අය කිරීම නීත්‍යානුකුල ද? නීත්‍යානුකුල නොවන්නේ නම් බිල් පත නිකුත් කළ Digital Health (Pvt) Ltd ආයතනයට විරුද්ධව දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව  ගන්නා පියවර කුමක්ද?

2.2. නීත්‍යානුකුල නොවන  ආකාරයට හෝ රෝගීන්ගෙන් අයකරනා ලද වැට් බද්ද දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව වෙත Digital Health (Pvt) Ltd ආයතනය විසින් ලබා දුන්නේද? නැතිනම් එම මුදල වෛද්‍යවරයා හෝ රෝහල වෙත ලබා දුන්නේද? අවසානයේ රෝගියා ගෙවනා ලද බදු මුදල දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ලැබෙන්නේද?

2.3. ඉහත ආකාරයෙන් අයකරගන්නා වැට් බදු මුදල පදනම් කරගෙන වෛද්‍යවරුන් ගේ ආදායම ගණනය කර ඔවුන්ගේ පුද්ගලික ආදායම් බදු අයකරගෙන තිබේද?

2.4. ප.ව. 4.00 ට සේවා මුරය අවසන් කොට රිජ්වේ ආර්‍යා ළමා රෝහලෙන් පිටවන වෛද්‍යවරයාට ප.ව. 4.05 ට නවලෝක රෝහල වෙත ප්‍රායෝගීකව පැමිණ බිල් පතේ හයවන ඇනවුම් අංකය සඳහන් රෝගියා පරීක්ෂා කල හැකිද? එලෙස වැරදි ඇනවුමක් ලබා ගැනීම සම්බන්ධව පාර්භෝගිකයන් ආරක්ෂා කිරීමේ අධිකාරිය කුමන පියවරක් ගන්නේද?

2.5. වෛද්‍යවරුන් රෝහලෙන් බැහැර වන විට ඇඟිලි සලකුණු යන්ත්‍රයක පිටවීම සටහන් කරනවාද?

2.6. වෛද්‍යවරුන් සේවා මුරය අවසන් වන්නට පෙර රෝහලෙන් බැහැර වුයේදැයි සෙවීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සතුව යාන්ත්‍රණයක් තිබේද?

2.7. වෛද්‍ය පාදෙණිය විසින් අවලංගු කරනා ලද ඇනවුමට අදාළ රු. 1925.00 ක්වූ මුළු මුදල ගෙවීම් කරනා ලද රෝගීන් සියළු දෙනාට ප්‍රතිපුරණය කර තිබේද? එසේ නොමැති නම් එයට විරුද්ධව බලධාරීන් ගන්නා පියවර කුමක්ද?

2.8. වැරදි වෙලාවක් සහිත රෝගී පරික්ෂා ඇනවුමක් ලබාදී එයට තමන්ගේ වගකීමක් නොමැති බව බිල් පතෙහි සටහන් කිරීමට Digital Health (Pvt) Ltd ආයතනයට ඇති සදාචාරාත්මක අයිතිය කුමක්ද? එය පාර්භෝගිකයන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට එකඟද?

මේ සියළු විමසුම් වලට රජයේ අදාළ බලධාරීන් සහ ආයතන විසින් නිසි පියවර ගනු ඇතැයි බලා පොරොත්තු වෙමු.